Saturday, 18 November 2017

ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ: ಸ್ವರೂಪ ಚಿಂತನೆ


  
 ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಎಂದರೆ ಜಾತ್ರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ನುಡಿಹಬ್ಬವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ಜಾತ್ರೆಯಾಗಬಾರದು. ಇತ್ತೀಚೆಗಂತೂ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ಯಾರದ್ದೋ ದುಡ್ಡು ಯಲ್ಲಯಮ್ಮನ ಜಾತ್ರೆ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದ್ದು ನಿಜ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆ, ರಾಜ್ಯ, ವಿಶ್ವ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸರಳವಾಗಿ, ವಿಷಯಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸಿಮಿತವಾದ ಚರ್ಚೆ, ಗೋಷ್ಠಿ, ಸಂವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವಂತಾಗಬೇಕು. ಅದ್ದೂರಿ, ದುಂದುವೆಚ್ಚದಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಕಸಾಪದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಕುರಿತು ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.


ಈ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ 83ನೆಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡ ಎನ್ನುತ್ತಲೇ ಮೋಜು-ಮೇಜವಾನಿಯಲ್ಲೇ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಲು  ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭೂರಿ ಭೋಜನ, ಅನವಶ್ಯಕ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ಬೇಡವಾದ ಚಿಂತನೆಗಳೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸರ್ಕಾರ ಕೊಡುವ 5 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಆಲೋಚನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಾ ಹಣ ಉಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಚಕಾರ ಎತ್ತುವುದಿಲ್ಲ.
 ಪ್ರತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳೂ ಅಧ್ವಾನದಲ್ಲೇ ನಡೆದು ಮುಗಿದು ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಟೀಕೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಘಟಕರು ಅಥವಾ ಕಸಾಪ ಅದನ್ನು ಮರೆತು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆಯೇ ವಿನಾ ಯಾವ ರೀತಿ ಇದನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರ ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಚಿಂತನೆಯ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಬಗೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಕೊಟ್ಟ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅವರ ಗುರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ವಿನಾ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಷಾದದಿಂದ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ. ಅನಾವಶ್ಯಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ತುಂಬುವುದು, ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಒಓಡಿ ಪಡೆದು ಬಂದು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವ ನೌಕರರು, ಊಟಕ್ಕೆಂದೇ ಬರುವ ಸ್ಥಳೀಯರು.... ಇವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲೇಬೇಕಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ, ತಾಲೂಕು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸಂಘಟಕರು ಯೋಚಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಸ್ವರೂಪ ಹೀಗಿರಲಿ:

ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ವರ್ತಮಾನದ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಬಬ್ಬರಿಂದ ವಿಚಾರ ಮಂಡನೆ, ಇಬ್ಬರಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಎಳೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾದ ಓದು ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಚಿಂತನೆ, ಗೋಷ್ಠಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಯುವಕರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇವುಗಳ ಕುರಿತು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಯಬೇಕು.
* ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದೊದೊದಗಿದೆ. ಇದು ಯಾರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಅವರು ಬರೆದ ಕವಿತೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸುವವರಾರು? ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಾನು ಮೆಚ್ಚಿದ ಕವಿ, ಮೆಚ್ಚಿದ ಕವನ ಇದರ ವಾಚನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
* ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಎಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಿಯರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೀಡು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಟ್ಟವರನ್ನೇ ದೂರವಿಟ್ಟು ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಬಗೆಗೆ ಸಹ ಯೋಚಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಿದೆ.
* ಗೋಷ್ಠಿಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬೇಕು. ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನಡೆಸಬಾರದು. ಇದರಿಂದ ಸಮಯ ಪಾಲನೆ ಸಾಧ್ಯ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಆಮಂತ್ರಣ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಒಂದು ಸಮಯ, ಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಯುವುದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಯಕ್ಕೆ. ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ರಾತ್ರಿ 9ಕ್ಕೆ ಎನ್ನುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.
* ಪ್ರತಿ ಗೋಷ್ಠಿಯ ನಂತರ ಸಭಾಸದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಜರಿದ್ದವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ಉಂಟು ಮಾಡಿತು ಎಂಬ ಅಂಶ ತಿಳಿಯಲನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷಯ ಮಂಡಿಸಿದವರು ಸಫಲ, ವಿಫಲರಾದರೋ ಎನ್ನುವುದೂ ಸಹ ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
* ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳು ಸತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಮಾತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಹಿರಿಕಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಂದ ಒಂದು ಅವಲೋಕನವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.
* ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಿಂದ ಆದಷ್ಟು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ 20-30 ಜನರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸುವ ಬದಲು ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಬಳಸುವ ಮಾನದಂಡದಲ್ಲೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೊಬ್ಬರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
* ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ನುಡಿ ಹಬ್ಬ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಮ್ಮೇಳನ ರೂಪಿಸುವುದು ಸಂಘಟಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಸಲ್ಲದ ವಿಚಾರಗಳ ಗೋಷ್ಠಿ, ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಗೋಷ್ಠಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತುರುಕುವುದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹವುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಕೇವಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುರಿತು ಒಂದಷ್ಟು ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯ ಇದಾಗಬೇಕು.
   * ಸಮ್ಮೇಳನದ ಊಟದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಸುಗ್ರಾಸ ಭೋಜನ ಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಯಾವ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ, ಕವಿಯೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ, ಅತಿಸರಳ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಊಟದ ಮೆನು ತಯಾರು ಮಾಡುವುದು, ಎರಡು ದಿನ ಮೊದಲೇ ಇದನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿ ಊಟಕ್ಕೆ ನೂಕು-ನುಗ್ಗಲು ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹದಗೆಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಊಟ ಸಹಿತ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಗೊಂದಲವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
* ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಪರಿಷತ್ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
* ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವಾಗಲೇ ಹೊರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪರರಾಜ್ಯದವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಅದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದರಿಗಷ್ಟೇ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕ, ರಂಜನೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
* ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಅದ್ದೂರಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಅತಿ ಸರಳವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
           ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಗೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆಯಬೇಕೇ ವಿನಾ ಜನಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬಾರದ
.......................................

No comments:

Post a Comment