ಸಾವಿನ ರಹದಾರಿ ಸಾಗರ ರಸ್ತೆ
ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಏನು?
..................................
* ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ವೇಗದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಬೇಕು.
* ಅಶಿಸ್ತಿನಿಂದ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಚಾಲಕರ ವಿರುದ್ದ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಿಗೆ ಇಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಇಲ್ಲದ ಚಾಲಕ, ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಗರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಹಾಗೂ ಆರ್ಟಿಓದವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಚಾಲಕರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ಒಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ ಮಾಲಕರನ್ನು ಕರೆದು ತಿಳಿಹೇಳಬೇಕು. ಆಗಾಗ ಮಾಲಕರ ಜೊತೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು.
* ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗ ಮಿತಿಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.
* ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ಬಸ್ಪಾಸ್ಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೋರಾಟ ಮಾಡದೆ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿದ್ದೆ ಬಿಟ್ಟು ಎದ್ದೇಳಬೇಕು. ಮಾರ್ಗ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆ ಗಮನಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಬೇಡ, ಶಾಲೆ ಬೇಡ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬೇಡ, ಆದರೆ ನೌಕರಿ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರಿಯದ್ದಾಗಿರಬೇಕು.
ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮನೋಭಾವ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಬಸ್ ನಿಲುಗಡೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಬರುವವರೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಸಂಚಾರ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆತರೂ ಅದೂ ಬೇಡ. ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಲೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸದಂತಹ ಭೀಕರ ಅನುಭವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು- ಹೊನ್ನಾವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 206 ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದರೆ ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದೇ ಬೇಡ ಎನ್ನುವಂತಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಗರ- ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ರೌದ್ರನರ್ತನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಾವು ಘಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಯಮದೂತನ ರೀತಿಯ ಬಸ್ಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಜೀವದ ಜೊತೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುತ್ತಲೇ ಈ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಡುಂಬೊಲವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಡಂತಿದೆ.
ಶನಿವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಆನಂದಪುರ ಸಮೀಪದ ಆಚಾಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಪಘಾದಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನರು ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಂತಹವರನ್ನೂ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಘಟನೆ ಇದು. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನದ ಚಾಲನೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು ಜೀವವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮೂಲದ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಬಸ್ಗಳೇ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸರಾಸರಿ 3ರಿಂದ 4 ಅಪಘಾತ ಎಸಗಿ ಹತ್ತಾರು ಜನರನ್ನು ಬಲಿಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ಆದರೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಂಪನಿ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಈ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಅಪಘಾತ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಏರುಗತಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕದಿರುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಯ ವರ್ತನೆ ಈಗ ಸಿಡಿದೇಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಮಾಯಕರು ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಯಾತ್ರೆ, ಪ್ರವಾಸ, ಮದುವೆ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರ್ರಾಮಸ್ಥರು ಕೆಂಡಕಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ ಒಂದೇ ಕಂಪನಿಯ ಬಸ್ ಪದೇ ಪದೇ ಅಪಘಾತ ಎಸಗುವುದೇಕೆ ಎನ್ನುವುದು. ಚಾಲಕನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಬೇಜವಬ್ದಾರಿ, ಅನನುಭವ, ಇನ್ನೊಂದು ಬಸ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಿಗಬಾರದೆಂದು ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಇವೆಲ್ಲ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅದೇ ಬಸ್ನ್ನು ಕಾದು ಕುಳಿತು ಏರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂಪನಿ ಸತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪೈಸೆಯಷ್ಟೂ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿಯವರ ಇತಿಹಾಸವೇ ಇದು. ನಿಗದಿತ ವೇಳೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಮವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಹಲವರ ಜೀವ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದರೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಬಸ್ ಮಾಲಕರ ಸಭೆ ಕರೆದು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೌನವಹಿಸಿರುವುದು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಕೆಲವು ಬಸ್ ಚಾಲಕರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿವೇಗವಾಗಿಯೇ ಬಸ್ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಿವಿಗಡಚಕ್ಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳು ಆಗಮಿಸುವ ವೇಳೆ ಜೀವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ರಸ್ತೆ ದಾಟಬೇಕಾದಂತಹ, ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಿದೆ. ಆ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಬಸ್ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಹೇಳುವವರು ಕೇಳುವವರ್ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರುವವವರೇ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಅದೇ ಬಸ್ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ.
ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಚಾಲಕರು ಚಾಲನೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಆರೋಪವೂ ಇದೆ. ಎದುರು ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಅಥವಾ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಕೂಡ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡುವವರಂತೂ ಹರಿಹಾಯುವುದನ್ನೇ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೌಜನ್ಯ, ತಾಳ್ಮೆ, ಗೌರವ ಕೊಡುವುದು ಇವರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಮ್ಮವರಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಅಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸದಷ್ಟೇ ಜೀವ!.
ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬಹಳೇ ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಇದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವವನ್ನೇ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು, ವಿಮೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದರೂ, ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಪ್ತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ದರ ಅಥವಾ ಪುಕ್ಕಟೆಯಾಗಿ ಕರದೊಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಅವರದ್ದು. ಇದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹಲವರು ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸ, ವ್ಯಾಪಾರ, ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಬರುವವರು ಅದೇ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗೆ ಆಸನ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ನಿಂತುಕೊಂಡಾದರೂ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಖಾಸಗಿಯವರಂತೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಕಂಡರೆ ಅದು ಸ್ಟಾಪ್ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಗರದ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇಕೆ ನಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಎಸ್ಸಾರ್ಟಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ ವಾತಾವರದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಮೈಮರೆತರೆ ನಷ್ಟ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಡಿಪೊ ಬಸ್ ಬಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕಾಯಲೂ ಅವಕಾಶ ಕೊಡದ ಸಾಗರ ಬಸ್ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೇಕೆ ಇದು ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ತಮ್ಮದೇ ಡಿಪೊ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಇವರಿಗೇಕೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ?
ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ದರವಿದೆ (43 ರೂ.) ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಇನ್ನಿತರೆಡೆ ಸಾಗುವ ಸುಮಾರು 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ 60 ಮತ್ತು 65 ರೂ ದರವಿದೆ. ಈ ಬಸ್ ಸಹ ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆೆಗೆ ಸಾಗರದಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ನಷ್ಟೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಬೇಡ. ಹಲವು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಬಿಡಿ ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಸ್ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ಜನರ ನೀತಿ.
ಬಾಕ್ಸ್
ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಏನು?
..................................
* ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ವೇಗದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಬೇಕು.
* ಅಶಿಸ್ತಿನಿಂದ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಚಾಲಕರ ವಿರುದ್ದ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಿಗೆ ಇಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಇಲ್ಲದ ಚಾಲಕ, ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಗರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಹಾಗೂ ಆರ್ಟಿಓದವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಚಾಲಕರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ಒಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ ಮಾಲಕರನ್ನು ಕರೆದು ತಿಳಿಹೇಳಬೇಕು. ಆಗಾಗ ಮಾಲಕರ ಜೊತೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು.
* ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗ ಮಿತಿಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.
* ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ಬಸ್ಪಾಸ್ಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೋರಾಟ ಮಾಡದೆ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿದ್ದೆ ಬಿಟ್ಟು ಎದ್ದೇಳಬೇಕು. ಮಾರ್ಗ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆ ಗಮನಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
---------------------------------
ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಏನು?
..................................
* ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ವೇಗದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಬೇಕು.
* ಅಶಿಸ್ತಿನಿಂದ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಚಾಲಕರ ವಿರುದ್ದ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಿಗೆ ಇಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಇಲ್ಲದ ಚಾಲಕ, ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಗರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಹಾಗೂ ಆರ್ಟಿಓದವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಚಾಲಕರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ಒಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ ಮಾಲಕರನ್ನು ಕರೆದು ತಿಳಿಹೇಳಬೇಕು. ಆಗಾಗ ಮಾಲಕರ ಜೊತೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು.
* ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗ ಮಿತಿಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.
* ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ಬಸ್ಪಾಸ್ಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೋರಾಟ ಮಾಡದೆ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿದ್ದೆ ಬಿಟ್ಟು ಎದ್ದೇಳಬೇಕು. ಮಾರ್ಗ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆ ಗಮನಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಬೇಡ, ಶಾಲೆ ಬೇಡ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬೇಡ, ಆದರೆ ನೌಕರಿ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರಿಯದ್ದಾಗಿರಬೇಕು.
ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮನೋಭಾವ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಬಸ್ ನಿಲುಗಡೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಬರುವವರೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಸಂಚಾರ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆತರೂ ಅದೂ ಬೇಡ. ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಲೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗದಿಂದ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸದಂತಹ ಭೀಕರ ಅನುಭವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು- ಹೊನ್ನಾವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 206 ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದರೆ ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದೇ ಬೇಡ ಎನ್ನುವಂತಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಗರ- ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ರೌದ್ರನರ್ತನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಾವು ಘಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಯಮದೂತನ ರೀತಿಯ ಬಸ್ಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಜೀವದ ಜೊತೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುತ್ತಲೇ ಈ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಡುಂಬೊಲವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಡಂತಿದೆ.
ಶನಿವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಆನಂದಪುರ ಸಮೀಪದ ಆಚಾಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಪಘಾದಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನರು ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಂತಹವರನ್ನೂ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಘಟನೆ ಇದು. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನದ ಚಾಲನೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು ಜೀವವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮೂಲದ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಬಸ್ಗಳೇ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸರಾಸರಿ 3ರಿಂದ 4 ಅಪಘಾತ ಎಸಗಿ ಹತ್ತಾರು ಜನರನ್ನು ಬಲಿಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ಆದರೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಂಪನಿ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಈ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಅಪಘಾತ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಏರುಗತಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕದಿರುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಯ ವರ್ತನೆ ಈಗ ಸಿಡಿದೇಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಮಾಯಕರು ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಯಾತ್ರೆ, ಪ್ರವಾಸ, ಮದುವೆ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರ್ರಾಮಸ್ಥರು ಕೆಂಡಕಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ ಒಂದೇ ಕಂಪನಿಯ ಬಸ್ ಪದೇ ಪದೇ ಅಪಘಾತ ಎಸಗುವುದೇಕೆ ಎನ್ನುವುದು. ಚಾಲಕನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಬೇಜವಬ್ದಾರಿ, ಅನನುಭವ, ಇನ್ನೊಂದು ಬಸ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಿಗಬಾರದೆಂದು ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಇವೆಲ್ಲ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅದೇ ಬಸ್ನ್ನು ಕಾದು ಕುಳಿತು ಏರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂಪನಿ ಸತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪೈಸೆಯಷ್ಟೂ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿಯವರ ಇತಿಹಾಸವೇ ಇದು. ನಿಗದಿತ ವೇಳೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಮವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಹಲವರ ಜೀವ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದರೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಬಸ್ ಮಾಲಕರ ಸಭೆ ಕರೆದು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೌನವಹಿಸಿರುವುದು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಕೆಲವು ಬಸ್ ಚಾಲಕರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿವೇಗವಾಗಿಯೇ ಬಸ್ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಿವಿಗಡಚಕ್ಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರನ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳು ಆಗಮಿಸುವ ವೇಳೆ ಜೀವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ರಸ್ತೆ ದಾಟಬೇಕಾದಂತಹ, ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಿದೆ. ಆ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಬಸ್ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಹೇಳುವವರು ಕೇಳುವವರ್ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರುವವವರೇ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಅದೇ ಬಸ್ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ.
ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಚಾಲಕರು ಚಾಲನೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಆರೋಪವೂ ಇದೆ. ಎದುರು ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಅಥವಾ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಕೂಡ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಡುವವರಂತೂ ಹರಿಹಾಯುವುದನ್ನೇ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೌಜನ್ಯ, ತಾಳ್ಮೆ, ಗೌರವ ಕೊಡುವುದು ಇವರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಮ್ಮವರಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಅಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸದಷ್ಟೇ ಜೀವ!.
ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬಹಳೇ ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಇದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವವನ್ನೇ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು, ವಿಮೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದರೂ, ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಪ್ತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ದರ ಅಥವಾ ಪುಕ್ಕಟೆಯಾಗಿ ಕರದೊಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆ ಅವರದ್ದು. ಇದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹಲವರು ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸ, ವ್ಯಾಪಾರ, ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಬರುವವರು ಅದೇ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗೆ ಆಸನ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ನಿಂತುಕೊಂಡಾದರೂ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಖಾಸಗಿಯವರಂತೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಕಂಡರೆ ಅದು ಸ್ಟಾಪ್ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಗರದ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇಕೆ ನಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಎಸ್ಸಾರ್ಟಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ ವಾತಾವರದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಮೈಮರೆತರೆ ನಷ್ಟ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಡಿಪೊ ಬಸ್ ಬಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕಾಯಲೂ ಅವಕಾಶ ಕೊಡದ ಸಾಗರ ಬಸ್ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೇಕೆ ಇದು ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ತಮ್ಮದೇ ಡಿಪೊ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಇವರಿಗೇಕೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ?
ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ದರವಿದೆ (43 ರೂ.) ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಇನ್ನಿತರೆಡೆ ಸಾಗುವ ಸುಮಾರು 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ 60 ಮತ್ತು 65 ರೂ ದರವಿದೆ. ಈ ಬಸ್ ಸಹ ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆೆಗೆ ಸಾಗರದಿಂದ ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ನಷ್ಟೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಬೇಡ. ಹಲವು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ಬಿಡಿ ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಸ್ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ಜನರ ನೀತಿ.
ಬಾಕ್ಸ್
ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಏನು?
..................................
* ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಗಳಿಗೆ ವೇಗದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಬೇಕು.
* ಅಶಿಸ್ತಿನಿಂದ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಚಾಲಕರ ವಿರುದ್ದ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಿಗೆ ಇಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಇಲ್ಲದ ಚಾಲಕ, ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಗರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಹಾಗೂ ಆರ್ಟಿಓದವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಚಾಲಕರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
* ಒಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಕೆಟ್ಟ ಚಾಳಿಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ ಮಾಲಕರನ್ನು ಕರೆದು ತಿಳಿಹೇಳಬೇಕು. ಆಗಾಗ ಮಾಲಕರ ಜೊತೆ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರಬೇಕು.
* ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗ ಮಿತಿಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.
* ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ಬಸ್ಪಾಸ್ಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೋರಾಟ ಮಾಡದೆ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವ ಬಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
* ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿದ್ದೆ ಬಿಟ್ಟು ಎದ್ದೇಳಬೇಕು. ಮಾರ್ಗ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ತೊಂದರೆ ಗಮನಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬೇಕು.
---------------------------------



